เรียนเปียโนจำเป็นต้องอ่านโน้ตหรือไม่


หลายๆครั้งเพื่อนๆก็อาจจะเคยเห็นครูสอนเปียโนบางคนโฆษณาว่าเรียนเปียโนโดยที่ไม่ต้องอ่านโน้ต เดี๋ยววันนี้เราจะมาหาคำตอบกันว่าถ้าเราจะเรียนเปียโน เราจำเป็นต้องอ่านโน้ตหรือไม่

การเรียนเปียโนหรือการเล่นเปียโนในสไตล์ ” ป๊อบ” นั้น ในเบื้องต้นไม่จำเป็นต้องอ่านโน้ตก็ได้ โดยอาจจะเล่นจากการอ่านคอร์ดหรือการเล่นโดยแกะจากการฟังซึ่งเราเรียกว่า “play by ear” แต่หากเพื่อนๆต้องการเล่นแนวทำนองที่มือขวา การอ่านโน้ตจะช่วยประหยัดเวลามากกว่าการเล่นจากการฟัง

หากเพื่อนๆสนใจเรียนรู้การอ่านโน้ต ครูมีคอร์สเรียน การอ่านโน้ตฉบับสมบุรณ์ ในคอร์สจะสอนอย่างละเอียดพร้อมทั้งมีแบบทดสอบออนไลน์และแบบดาวน์โหลดทำมือมากกว่า 1000 ข้อ เรียนจบคอร์สแล้วรับรองอ่านโน้ตได้คล่องแน่นอน หากสนใจคลิกได้ ที่นี่ ค่ะ

ครูสอนเพื่อนคนหนึ่งที่ชื่อเชส เชสไม่เคยมีพื้นฐานในการเรียนเปียโนมาก่อน แต่ครูใช้วิธีการสอนจากการเล่นคอร์ด เพื่อนของครูสามารถเล่นเป็นเพลงได้ภายใน 1 ชม. และสามารถขึ้นแสดงได้หลังจากเรียนเปียโนได้ 2 ครั้งเท่านั้น เพื่อนๆสามารถดูวีดีโอนี้ได้จากลิงค์ข้างล่างค่ะ

เรามาดูกันว่าเราจะสามารถเล่นเปียโนโดยไม่อ่านโน้ตได้อย่างไร และการอ่านโน้ตช่วยประหยัดเวลาในการเล่นเปียโนได้จริงหรือไม่ หากเพื่อนๆสนใจเรียนเปียโนโดยที่ไม่ต้องอ่านโน้ตลองเช็คคอร์สเรียน เล่นเปียโนป๊อบได้ภายใน 10 วัน แม้ไม่มีพื้นฐานก็สามารถเล่นได้ค่ะ โดยครูจะสอนตัวอย่างเพลง 3 เพลงและนักเรียนสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับเพลงอื่นๆได้อีกเป็นพันๆเพลงเลยค่ะ

การเล่นเปียโนโดยการตีคอร์ด

คอร์ดคืออะไร

คอร์ด คือ การนำโน้ตจากสเกลมาใช้ตั้งแต่ 3 ตัวขึ้นไป ซึ่งโน้ต 3 ตัวนี้จะมาจากตัวที่ 1-3-5 ของเสกล ทั้งนี้คอร์ดก็มีหลายแบบมากๆ บางครั้งก็นำตัวที่ 7 ตัวที่ 9, 11,13 มาใช้ด้วย แต่สำหรับการเล่นเบื้องต้นจะมีแค่ 1-3-5 บางครั้งอาจมี 7 เพิ่มขึ้นมาได้ สำหรับเพื่อนๆที่เรียนเปียโนแนวป๊อบ การอ่านคอร์ดนั้นมีความสำคัญมาก เพื่อนๆที่อยากเล่นเปียโนแบบตีคอร์ดและร้องประกอบเหมือนกับการเล่นกีตาร์ เพื่อนๆสามารถเล่นเพลงได้โดยที่ไม่ต้องอ่านโน้ตเลย อย่าลืมเช็คคอร์สเรียน เล่นเปียโนได้ใน 10 วัน ไม่มีพื้นฐานก็เล่นได้ ในคอร์สนี้ครูจะสอนวิธีการเล่นแบบตีคอร์ดและร้องประกอบ เรียนแล้วรับรองผลว่าเล่นได้แน่นอนค่ะ

วิธีฝึกการเล่นโดยการอ่านคอร์ด

ก่อนอื่นเราจะต้องรู้วิธีการเล่นคอร์ดในเปียโนก่อน ซึ่งคอร์ดที่สำคัญที่เพื่อนๆควรรู้จักก็จะมีคอร์ด Major และ Minor ซึ่งถ้าเพื่อนๆจำหรือรู้วิธีการหาคอร์ดทั้งสองแบบนี้ได้ก็จะทำให้เล่นเพลงป๊อบได้เกือบทุกเพลงเลยทีเดียว

การเล่นส่วนใหญ่เราจะใช้มือขวากดคอร์ดและมือซ้ายจะกดแนวเบส เช่น ถ้าเราเล่นคอร์ด C มือขวาจะกดโน้ตตัว C E G และมือซ้ายจะเล่นตัว C ตัวเดียว

จริงแล้วครูจะแนะนำให้เพื่อนๆเล่นคอร์ดจากความเข้าใจเพราะจะทำให้เล่นได้โดยไม่ต้องมานั่งดูวิธีการจับอยู่ตลอด แต่ถ้าเพื่อนๆคนไหนขี้เกียจจะเรียนรู้ก็สามารถดูได้จากคอร์ดชาร์ตด้านล่างเลยค่ะ

การตีคอร์ดก็มีหลายวิธี วิธีที่ง่ายที่สุดก็คือ กดตัวเบสที่มือซ้ายแช่ไว้พร้อมกับกดคอร์ดที่มือขวา 2 หรือ 4 ครั้ง จากนั้นก็ทำเช่นเดียวกันกับคอร์ดต่อไป

ตัวอย่างการเล่นเปียโนด้วยการตีคอร์ดและร้อง

การเล่นเปียโนในทำนองที่มือขวาด้วยวิธี play by ear

่สำหรับเพื่อนๆที่ไม่อยากอ่านโน้ต สิ่งสำคัญที่เพื่อนๆต้องมีคือ มีหูที่ดี เพราะว่าอะไรครูถึงบอกว่าเราควรมีหูที่ดี เนื่องจากการเล่นทำนองที่มือขวานั้นถ้าเพื่อนๆไม่อ่านโน้ตก็จะต้องฟังเอาจากเพลง แล้วลองสุ่มเลือกโน้ตบนคีย์เปียโนดูว่ามันตรงกันกับในเพลงหรือไม่ โดยเริ่มจากหาโน้ตตัวแรกให้ได้ก่อนแล้วก็ค่อยๆแกะไปทีละตัว อาจจะร้องเพลงเอาเองหรือฟังจากเพลงที่นักร้องร้องก็ได้ ถ้าเพื่อนๆที่แยกไม่ออกว่าเสียงไหนตรงกันก็จะไม่สามารถเล่นแบบวิธี play by ear ได้เลย

ข้อเสียจากการเล่นเปียโนโดยใช้หู play by ear

  1. ถ้าเราไม่เคยฝึกเรื่องการร้องให้ตรงคีย์ก็จะยากมาก ใครที่ร้องเพลงไม่ตรงคีย์ตั้งแต่ต้นเพลงยังจบเพลงให้ลืมเรื่องการเล่นโดยใช้หูไปเลยค่ะ เพราะเรื่องของการฝึกหูนั้นเราจะมาฝึกตอนโตแทบจะเป็นไปไม่ได้เลย ส่วนใหญ่จะต้องฝึกกันได้ตั้งแต่เด็ก คนที่ร้องไม่ตรงคีย์ตั้งแต่ต้นเพลงแสดงว่าไม่ได้ยินการแมทช์เสียง ดังนั้นจึงไม่ควรใช้วิธีนี้ ส่วนใครที่ร้องเพี้ยนเป็นบางท่อน อันนี้สามารถฝึกการเล่นเปียโนด้วยการใช้หูได้ค่ะ
  2. การเล่นโดยใช้หูจะเสียเวลามาก ครูเคยใช้วิธีนี้ตอนครูอายุ 9 ปีไปจนช่วงวัยรุ่น ที่ครูใช้วิธีนี้เนื่องจากสมัยก่อนมันยังไม่มีอินเตอร์เน็ต การจะหาโน้ตเพลงสักเพลงหนึ่งเป็นเรื่องยากมาก ดังนั้นคนส่วนใหญ่จะเล่นเพลงป๊อบจากการฟังแล้วก็มาแกะทีละตัว รวมถึงยังต้องแกะคอร์ดเองอีกด้วย สมัยนี้เป็นเรื่องง่ายมากในการหาโน้ตเพลงฟรี ดังนั้นจึงไม่มีความจำเป็นที่จะต้องมานั่งแกะเพลงเหมือนสมัยก่อน ซึ่งต้องใช้เวลาในการแกะเพลงอยู่พอสมควร เมื่อเทียบกับการอ่านโน้ตแล้วเล่นจะช้ากว่ามากๆ

การเล่นเปียโนเพลงป๊อบด้วยการอ่าน Lead Sheet

การเล่นเพลงป๊อบด้วยการอ่านโน้ตจาก Lead Sheet เป็นที่นิยมอย่างมาก เรียกว่าเป็นพื้นฐานของการเรียนเพลงป๊อบเลยก็ว่าได้ Lead Sheet คือการบันทึกโน้ตของเพลงนั้นๆเฉพาะในกุญแจซอลซึ่งจะใช้สำหรับมือขวา มีเนื้อร้องอยู่ด้านใต้ทำนองและมือซ้ายจะเล่นจากการอ่านคอร์ดที่อยู่ด้านบนของโน้ต ดูได้จากตัวอย่างข้างล่าง

การเล่นสไตล์ป๊อบนั้น นักเปียโนแต่ละคนจะเล่นไม่เหมือนกัน ในมือซ้ายแม้ว่าจะเล่นคอร์ดเดียวกัน แต่เราสามารถใส่แพทเทิร์นของคอร์ดนั้นๆได้หลากหลาย สามารถเล่นเป็น block chord (กดคอร์ดพร้อมกัน) หรือเล่นแบบ broken chord (กดคอร์ดทีละตัว) เราสามารถใส่จังหวะในมือซ้ายได้ตามที่เราเห็นสมควรหรือตามรสนิยมของผู้เล่นได้เลย

ในมือขวาเราก็เช่นกัน นักเปียโนแต่ละคนก็จะเล่นไม่เหมือนกัน เราสามารถใส่คู่เสียงเพิ่มจากแนวทำนองที่ได้บันทึกไว้ หรือจะใส่คอร์ดเพิ่มที่มือขวาก็ได้ ซึ่งเราจะเรียกการเล่นลักษณะนี้ว่า การทำ voicing

ทำไมจึงควรอ่านโน้ตเปียโน

หลายๆคนอาจคิดว่าการอ่านโน้ตเป็นเรื่องยาก แต่จริงๆแล้วการอ่านโน้ตไม่ได้เป็นเรื่องยากเลย ง่ายกว่าการอ่านหนังสือด้วยซ้ำ เพราะการอ่านโน้ตมีเทคนิคอยู่เล็กน้อยเท่านั้นเองและโน้ตก็มีแค่ 7 ตัวเท่านั้น ไม่เหมือนตัวอักษรที่มีมากถึง 44 ตัว สระอีก 35 ตัว สามารถคลิ๊กดูวิธีการอ่านโน้ตได้ที่ สอนอ่านโน้ตเปียโนง่ายๆ

เพื่อนๆลองคิดว่าถ้าเราไม่หัดอ่านหนังสือ แต่ใช้จำเนื้อเรื่องเอา เราต้องใช้งานสมองของเรามากแค่ไหนถึงจะจำเนื้อเรื่องในหนังสือได้หลายๆเล่ม แต่ถ้าเราอ่านหนังสือออก เราจะสามารถอ่านหนังสือภาษาไทยได้ทุกเล่มบนโลกใบนี้เลย การเล่นเปียโนก็เช่นกัน ถ้าเรายอมเสียเวลาหัดอ่านโน้ต เราก็จะสามารถเล่นเพลงป๊อบได้เกือบทุกเพลงเลยทีเดียว

Lila Sakcharoen

ครูลีลาจบการศึกษาระดับปริญญาโทเกียรตินิยมอันดับ 1 สาขาการแสดงเปียโนจากวิทยาลัยดุริยางคศิลป์มหาวิทยาลัยมหิดล เคยเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาเปียโนของมหาวิทยาลัยมหิดล ระหว่างนั้นก็ได้เปิดโรงเรียนดนตรีคีตลีลาร่วมกับพี่สาวและเปิดโรงเรียนนิวยอร์กมิวสิคในภายหลัง ปัจจุบันอาศัยอยู่ที่ ออสติน เท็กซัส ประเทศสหรัฐอเมริกา

บทความก่อนหน้า